Odruch orientacyjno-badawczy

Odruch orientacyjno-badawczy na całość przechodzi natychmiast (w okresie wystarczającym na poruszenie oczu) w zawężony odruch orientacyjno-badawczy, polegający na dokładnym nastawieniu analizatora wzrokowego na jakiś pojedynczy przedmiot czy małą grupę przedmiotów. Z reguły jest to przedmiot czy grupa przedmiotów najbardziej wyodrębniająca się spośród wszystkich pozostałych. Przy wyraźnym wyodrębnianiu się (jasny przedmiot wśród ciemniejszych, duży wśród małych, przedmiot o wyraźnych konturach wśród przedmiotów o niewyraźnych konturach) przedmiot ten jest „uprzywilejowany”, jeżeli chodzi o odruch orientacyjny, niezależnie od położenia. Gdy ten warunek nie jest spełniony, analizator nastawia się na przedmioty położone centralnie. U przeważającej większości osób pierwszy odruch orientacyjno-badawczy przy zdjęciu pierwszym (ryc. 49) jest wywoływany przez dom (szałas) centralnie położony, najbardziej oświetlony: przy zdjęciu bawiących się dzieci – przez grupę dzieci na pierwszym planie. Następnie wzrok wędruje od przedmiotu do przedmiotu, przy czym u wszystkich osób występuje to samo zjawisko, a mianowicie, że do niektórych przedmiotów wzrok wraca kilkakrotnie, na innych zaś zatrzymuje się rzadziej, czasem tylko jeden raz, a czasem w ogóle nie, „ślizgając się” po nich. Ryc. 50 pokazuje typowy przebieg wędrówki wzroku po obrazie (ryc. 49) u osoby badanej Z. D. Zgrupowanie punktów względnej fiksacji wskazuje na kilkakrotne zatrzymanie się wzroku na danym przedmiocie lub zwartej grupie przedmiotów. Naniesienie wykresu ruchów oczu na zdjęcie pozwoliło na przyporządkowanie punktów fiksacji do przedmiotów na zdjęciu. Okazało się, że na grupę szałasów przypada 8 punktów fiksacji, z tego 4 na pierwszy (1, 14, 16, 23), najlepiej widoczny, 2 na środkowy (10, 13) i 2 na ostatni (6,18), na grupę’ludzi – 4 punkty fiksacji (3, 4, 5, 22), na szałas bez dachu – 2 punkty fiksacji (2, 17), a na wszystkie pozostałe po 1 punkcie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *