STAWIAĆ PYTANIA – ZAPAMIĘTYWANIE

Inteligencję i bystrość umysłu łatwiej można poznać po pytaniach, jakie człowiek zadaje, niż po jego odpowiedziach. Kto niczego nie chce wiedzieć, niczym się nie inte- resjije albo pyta tylko o ceną butów, adres krawcowej i wygrane totolotka, ten ma umysł leniwy, by nie powiedzieć – tąpy. Wymyśliłem nawet rodzaj „testu na inteligencją”. Testu, a zarazem ćwiczenia. Zatrzymują się na spacerze i proponuję koleżance, aby zadała jak najwięcej pytań na temat nowo budowanego domu, ogłoszenia lub dziwacznie ubranego jegomościa.

Im żywszy intelekt, tym więcej dostrzega frapujących zagadnień, im bardziej „obiecujący/uczeń”, tym więcej nasuwa mu się pytań na marginesie lekcji czy lektury. „Nie znałem wielkiego człowieka, który by nie odznaczał się krytycyzmem i zadziwiającą zdolnością zadawania pytań” – powiedział z uśmiechem pewien dziennikarz, gdy zarzucono mu, że z każdej rozmowy robi wywiad.

W gruncie rzeczy nic nie jest bardziej zdumiewające od najpowszedniejszych zjawisk życia. Badawczy umysł potrafi zadziwić się czymś, co od tysięcy lat przyjmowano jako rzecz samo przez się zrozumiałą. Wówczas to pada twórcze pytanie „dlaczego”? Takie „dlaczego” doprowadziło do odkrycia siły pary, prawa grawitacji, praw dziedziczności itp. Czymże jest wielki myśliciel, jak nie Człowiekiem, którego stale męczą jakieś pytania?

Pytania, świadcząc o umysłowej żywotności i szerokim horyzoncie zainteresowań, są także metodą pobudzania myślenia, kierowania uwagą, precyzowania wrażeń i w rezultacie zapamiętywania. Oto stoi przed uczniem zadanie zapamiętania mapy Polski. Jeśli nie ma dobrej pamięci wzrokowej, nie przyjdzie mu to z łatwością. Długo będzie się w nią wpatrywał z nikłym rezultatem. Zamiast biernej kontemplacji mapy, lepiej zrobi ów uczeń, jeśli zaktywizuje swoją pracę, sam sobie zadając pytania i odpowiadając na nie:

Gdzie zaczyna się polskie wybrzeże? Tak „objechawszy” granice Polski będzie dalej pytał sam siebie o położenie gór, ilość, długość i kierunek rzek, odległość głównych miast między sobą itd. Oczywiście po takiej analizie powinien spróbować samodzielnie narysować mapę, skontrolować i znowu narysować. Tym sposobem osiągnie lepsze rezultaty, niż gdyby tylko „wybałuszał oczy” na atlas.

Podobnie możemy postępować ucząc się geografii gospodarczej. Jeżeli mamy zapamiętać, jakie czynniki decydują o rozwoju wielkich miast, to po przeczytaniu tekstu, możemy, patrząc na mapę, zadać sobie parę pytań:

Dlaczego Warszawa wyrosła na duże miasto? Co ma wspólnego położenie Warszawy z położeniem Berlina, Londynu, Moskwy, Paryża? Dlaczego nie wyrósł na wielkie miasto Otwock, Brześć, Głogów?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *