WYBÓR PROBLEMÓW RAMOWYCH Z PSYCHOLOGII OCEN CZ. II

Ocena wyrażona werbalnie, zwłaszcza zaś uzasadniona, w jakiejś mierze „zobowiązuje” osobę oceniającą. Z tym wiąże się problem zdolności do podtrzymywania treści ocen należycie – w opinii osoby oceniającej – uzasadnionych, jeśli obiektywne zmiany w danych cechach osobistych czy przedmiotach ocen nie dają podstawy do rewizji jakości czy stopnia oceny. Kojarzą się z tym sprawy pochodne: 1) zmiany ocen dobrze uzasadnionych pod wpływem nacisku lub sugestii: 2) uporczywego trzymania się ocen raz już uzasadnionych, pomimo zmian obiektywnych w przedmiotach ocen: 3) kłamstwa w wyrażaniu ocen, tj. podtrzymywania „po cichu” własnych ocen czy przekonań o konkretnych wartościach, natomiast przyznawania racji osobom innym, oceniającym dane cechy ludzi czy rzeczy inaczej.

Zbliżony logicznie do powyższego jest problem stałości względnie zmienności ogólnych opinii (danej osoby) o ludziach, rzeczach, stosunkach międzyludzkich, utworach, dziełach, cechach, działaniach itp. Stałość tychże sama przez się nie jest bynajmniej ideałem, nie ma bowiem wątpliwości co do tego, że gdy przedmiot zmienia swe własności, musi to pociągać za sobą odpowiednie stwierdzenia faktów i reakcje uczuciowe, a za nimi oceny. Ale i to jest pewne, że zmienność ocen uzależniona od okoliczności przygodnych czy chwilowych rokuje małe szanse trafnego przystosowywania się do rzeczywistości społecznej. W każdym razie, trzeba poznawać zarówno fakty dotyczące zmienności ocen, jak też ich uzależnień.

W zakresie uzależnień samych ocen i ich ekspresji w granicach od mimiki do logicznego sprecyzowania uzależnień, pod uwagę warto wziąć ważne, lecz niełatwe metodologicznie problemy wpływu: doświadczenia osobistego, wiedzy fachowej, inteligencji ogólnej, osobno zaś wpływu społeczno-kulturowych warunków pozaszkolnego środowiska wychowawczego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *